Siz Kimin Müxalifətisiniz?

Yazar: Heydər Oğuz

Dünya getdikçə demokratikləşir. Hətta sivil insanların “bədəvi” deyib güldüyü ərəb ölkələri belə artıq bu sistemin dadını çıxarırlar. Yer üzündə çox nadir bulunan orta əsrlər çağının şahlıq rejimləri barmaq sayılacaq qədər azalıb. Nəsli tükənməkdə olan bu rejimlərdən birinə də bizim ölkəmizdə rast gəlinir. Bu gedişlə deyəsən tarix səhnəsində tək şahlıq üsul idarəsi kimi ad çıxaracaq yeganə ölkə də elə biz olacağıq. Səbəb isə olduqca sadədir. Bu ölkənin müxalifəti yoxdur. Baxmayaraq ki, on müxtəlif adla parlamentdə təmsil olunan, onlarla parlamentə düşmək üçün dəridən-qabıqdan çıxan partiya adlı qurumlar var. Ətrafına beş-on adamı toplamaqla bu təşkilatların rəhbərləri “ana müxalifət” adı uğrunda girmədikləri cild, oynamadıqları oyun qalmır.

Ölkənin indiki vəziyyətindən utanıb yerə girmək əvəzinə müxalifətin vahid liderliyinə iddiada bulunanlar da az deyil. Hansı haqla bu adı daşımağa layiq olduqları hələ bir tərəfə qalsın, olmayan bir qurumun əvəzsiz liderliyi uğrunda bu qədər çarpışmaqdansa bacarmadıqları işi etiraf etməyi belə ləyaqətlərinə yaraşdırmırlar. Amma şahlıq rejiminin təbəələri, demokratik inkişaf baxımından dünyanın ən geridə qalmış ölkəsinin sakinləri olmağı özlərinə yaraşdıra bilirlər. Hələ bu azmış kimi bəyənmədikləri insanın müxalifətçi olub olmadığına qərar verməyi, rejimin Ədliyyə Nazirliyinin mənəvi uzantısı kimi çıxış etməyi də özləri üçün ən böyük  şərəf bilirlər. Halbuki bu rejimdə nəinki “ana müxalifət” lideri olmaq, hətta adi bir vətəndaş olmaq belə başucalığı gətirməyəcək haldır. Nədənmi? O səbəbdən ki, bəyənmədiyimiz bədəvilərdən belə geridə qalmaq hər halda qəlbində vətəndaşlıq hissi olan insana yalnız unanclıq duyğusu gətirməlidir. Bunun başqa alternativi yoxdur.

Ölkədəki rejimin mövcudluğu, hakimiyyətin atadan oğula ötürülməsi, oğul liderin dünya dövlətləri arasında az rastlanan bir iddia ilə üçüncü dəfə ölkə başçısı olmağa hazırlaşması və ömrünün axırına qədər bu situasiyanın davamında maraqlı görünməsi və bəlkə də daha sonra kreslonu babasının adını daşıyan nəvəyə buraxması yalnız orta əsrlərin tarixində görünən haldır. Biz 1-ci Abbas, 2-ci Abbas kimi şahların olduğunu yalnız tarix kitablarından oxumağa adət etmişik. İndisə elə bir vəziyyət yaranıb ki, bu gedişlə Azərbaycan adlı ölkədə 21-ci əsrin sonlarına yaxın 2-ci Heydər Əliyev dövrünün yaşanması ehtimalı var. Belə vəziyyətdə mənən özünü müxalifət sayan istənilən Allah bəndəsi utandığından yerə girməlidir. Ən azı ona görə ki, müxalifətin əsas qüvvəsi kimi özünü təqdim etmək indiki vəziyyətdə hər halda ləyaqətli səslənmir.

Bizim ən böyük problemlərimizdən biri “müxalifət” sözünün düzgün anlaşılmamasındadır. Müxalifət hələ hakimiyyətin hansısa siyasətinə qarşı olmaq demək deyil. Müxalifət həm də bu siaysətə qarşı yeni dəyərlər sistemi formalaşdırmaq, hakimiyyəti əvəz etmək imkanı deməkdir. Bu sözün kökündə belə bu həqiqət öz əksini tapıb. Bildiyimiz kimi müxalifət sözünün kökü ərəbcə “ “xələf” kəliməsindən törəyib. “Xələf” isə əvəz edən deməkdir. Necə ki, biz öz övladımıza “xələfimiz” deyirik. Bu mənada Heydər Əliyev hakimiyyətinin xələfi İlham Əliyev olduğu üçün o dövrün müxalifəti də nə Musavat, nə ADP, nə də AXCP idi. Bu gün  İlham Əliyevin xələfi olmaq şərəfini də ölkədəki olan heç bir siyasi liderə yaraşdırmaq potensial olaraq da mümkün deyil. Bir ovuc insanla keçirilən mitinqlər hakimiyyəti əvəz etmək qüdrətində olmadığından onları təşkil edənləri də gerçək müxalifət qüvvəsi adlandırmaq olmur. Bu qüvvələr hakimiyyəti həqiqi mənada təhdid edəcək səviyyəyə gəlmədikçə müxalifət adını qazana bilməyəcəklər. Tarix bu qüvvələrə ən yaxşı halda narazı marjinal qrup olaraq baxacaq.

Bu cür müxalif qüdrətdən yoxsul bir xarakterlə xarici dəstəyə bel bağlayan liderlər tarixi məsuliyyətlərini anlamaq əvəzinə oturduqları kreslolarından bərk-bərk yapışmaqla əslində boylarını aşan, ağırlıqlarına dözə bilməyəcəkləri məsuliyyətin altına girirlər. Heç bir siyasi xadim təbii ki, belə məsuliyyətin altına girməz və estafeti başqasına dövr etməyə çalışar. Bizimkilər isə israrla tamamilə başqa mövqe tuturlar. Əllərində olan imkanlarla yeni iddiaçıları susdurmağa çalışır, beləcə şüurlu və ya şüursuz şəkildə mövcud rejimin qalmasına xidmət edirlər.

Bunun ən bariz nümunəsini bütün digər siyasi qüvvələrin sözləşmiş kimi Rəsul Quliyevə qarşı hücumunda müşahidə edə bilirik. Yerindən qalxan eks-spikerin əleyhinə nəsə söyləmək yarışına girir və bununla da özlərini müxalifətin əsas qüvvəsi kimi göstərməyə çalışırlar. Maraqlıdır ki, bu amansız mövqeni bizi şahlıq rejiminə sürükləyən və bu xüsusiyyətilə də ölkəmizi dünyanın nadir dövlətlərindən birinə çevirən mövcud hakimiyyətə qarşı sərgiləmir, hətta yeri gəldikçə hakimiyyətlə dialoqlara başlamanın mümkünlüyü barədə mesajlar verirlər.

İnsan çaşıb qalır. Özünü müxalifət adlandıran bu zümrə kimin müxalifətidir- Müasir Azərbaycan padşahlığının, yoxsa Rəsul Quliyevin? Bu vəziyyətdə ikinci ehtimal daha real görünür. Belə görünür ki, iqtidar özünün ən böyük rəqibinə müxalifət cildinə girmiş orqanizmlərindən biriylə mübarizə aparır.

Rasul Guliyev - Rəsul Quliyev haqqında

Rasul Guliyev is the former Speaker of the Parliament of Azerbaijan (1993-1996) and is currently leader of the Open Society Party, one of Azerbaijan’s opposition parties. He is a passionate proponent of democracy. He actively participates in efforts to secure democracy and human rights in Azerbaijan, an oil-rich nation by the Caspian Sea and a former Soviet Republic. He writes and speaks out forcefully against the dangers of resurgent dictatorships in the former Soviet Republics. Mr. Guliyev resigned from his post as Speaker in 1996 to protest the human rights violations, censorship policies, widespread bribery and corruption, and anti-democratic policies of the Heidar Aliyev regime. Since that time he and his relatives and colleagues have been continually harassed by the government, now headed by Heidar Aliyev’s son, Ilham. Mr. Guliyev and his family live in political exile in the United States. During the past several years Mr. Guliyev has devoted his efforts to writing political and historical books that reveal the realities of life in Azerbaijan today. His books have enjoyed widespread interest in the Azeri diaspora forced to leave their homeland because of political persecution. Millions now live across Europe, in Russia, and the U.S. Recently, when excerpts from his latest book were published in an opposition newspaper in Azerbaijan and the book began selling within Azerbaijan, the government intervened to halt its distribution. Mr. Guliyev has presented briefings to US policy makers in numerous forums, including those sponsored by the National Democratic Institute (NDI), the International Republican Institute (IRI), the Congressional Human Rights Caucus, the Carnegie Endowment for International Peace, and the Kennan Institute of the Woodrow Wilson International Center. He has testified before the US Congress’ Helsinki Commission (Commission on Security and Cooperation in Europe) on the issue of Elections, Democratization, and Human Rights in Azerbaijan. Government Service and Political Involvement Following a career in the oil industry (in 1992 Mr. Guliyev was named Vice President of SOCAR, the State Oil Company of Azerbaijan Republic), and with the advent of Azerbaijan’s independence from the Soviet Union, Mr. Guliyev became involved in the political process in Azerbaijan. He served as Speaker of the Parliament during the early years of independence but became increasingly disenchanted after former KGB General Heidar Aliyev seized power. Since the late 1990’s he has been a leading opposition figure and party leader. In 2005 he was his party’s candidate for the parliamentary elections, but was prevented from returning from exile to Azerbaijan to participate in the election process. In dramatic events, the government closed and sealed off the airport to prevent his plane from landing and arrested many of his supporters. Despite this, he garnered the majority of votes in his precinct – yet the authorities would not validate his victory in this election that international observers decried as marred with irregularities and falsifications. Two years later Mr. Guliyev co-founded the Open Society Party and was elected party leader. Since the 2008 presidential elections, the entrenchment of Ilham Aliyev’s power, and the growing reliance on Azerbaijan by the US, repression in Azerbaijan has increased. Journalists and American-educated Azeri bloggers have been arrested for talking and writing against Ilham Aliyev and his family. The office and home of a leading human rights activist was recently bulldozed by the government. This climate creates dilemmas for the U.S. government which looks to Azerbaijan for energy resources for the West and for cooperation with regional security needs. The next Azerbaijan presidential election will be held in 2013. Ilham Aliyev will be the leading candidate. The opposition in Azerbaijan has been crushed. And under Aliyev’s leadership and direction, the country’s Constitution has been amended to remove term limits and set the stage for Aliyev’s being “president for life.” It is in this context that Rasul Guliyev is renewing his efforts to remind and inform U.S. policy makers of the on-going repression and corruption that plagues Azerbaijan, and encouraging U.S. policy makers to speak out about these realities. Personal Rasul Guliyev is married to Elmira Guliyeva, formerly an oil engineer. He is the father of three and has six grandchildren.

Hələlik heç bir şərh yoxdur... İlk cavab yazan siz olun!

Cavab qoy

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: