“Azərbaycan xalqı isə həmin 1828-ci ildə olduğu kimi, hər şeyi “taleyin hökmüdür” kimi qəbul edəcəkdi…”

Əvvəli

-Imperiyanın tarixində ən rüsvayçı təslimçilik aktı “Türkmənçay” müqaviləsi adı altında tarixə düşdü.;

-Fətəli şah heç bir etiraz və müqavimətə rast gəlmədən, milləti satmağın mümkünlüyü presedentinin təməlini qoydu.;

-həmin müqavilədən keçən 150 ildən çox müddətdə, bədbəxt Azərbaycan xalqını hakimiyyətə gəlmək, hakimiyyətdə möhkəmlənmək naminə satanların sayı kifayət qədər olacaqdı. Azərbaycan xalqı isə həmin 1828-ci ildə olduğu kimi, hər şeyi “taleyin hökmüdür” kimi qəbul edəcəkdi…;

Tarixi arayış

 Sultan Mahmudun özü 1808-ci ildə çevriliş yolu ilə hakimiyyətə gəlmişdi. Əmisi Sultan Səlim ölməmişdən öncə, onu qətlə yetirməyi ən yaxın paşalarından birinə tapşırmışdı. Qorxurdu ki, Mahmud yaşadıqca, həmişə dövlət çevrilişi təhlükəsi də qalacaq. Əslində, Sultan Səlim Mahmuddan yox, onun şəxsiyyəti ətrafında əfsanələr gəzən fransız anası Nakşidildən ehtiyatlanırdı. Mahmud əmisi Əbdülhəmidin ikinci oğlu olsa da, təhlükə məhz ondan qaynaqlanırdı. Sultan Səlim, əlində dəlil-sübutu olmasa da, Nakşidilin, əmisi Əbdülü də çevriliş etməyə həvəsləndirdiyindən xəbərdar idi. Əgər Nakşidilin oğlu Mahmud sağ qalardısa, sultanın başına bir şey gələcəyi təqdirdə, bu arvadı saxlamaq mümkün olmayacaqdı.

Ancaq ağıllı fransızın casusları paşa hələ plan qurmamış, onu xəbərdar etdilər və anası Mahmudu xilas etdi.

Sultan Səlimin hərbi reformalarından narazı olan “yeniçəri”lər üsyan edib, taxt-tacını əlindən aldılar və onu İstanbul saraylarından birində həbsə atdılar. “Yeniçəri”lər hakimiyyətə Mahmudun böyük qardaşı Mustafanı gətirdilər. Uzun müddət Osmanlıların Avropada olan qoşunlarına rəhbərlik edən paşalar, başda Əlimərdan Mustafa Bayraqdar olmaqla, Sultan Səlimi azad etmək üçün şah sarayını tutdular. Ancaq Sultan Səlimi azad etmək mümkün olmadı, bir gün qabaq “yeniçəri”lərin əmri ilə onu boğub öldürmüşdülər. Nakşidil xanım reformist paşaları oğlu Mahmudun yeganə düzgün namizəd olduğuna inandıra bildi və 1808-ci ildə Mahmud sultan elan edildi. Bayraqdar və anasının təhriki ilə o, qısa bir müddətdə çoxsaylı düşmənlərinin əksəriyyətini cəzalandırdı. Anasının təkidlərinə baxmayaraq, qardaşı Mustafa sultanı öldürtmədi. Ancaq az sonra, fikrini dəyişdi.

Sultan Mahmud imperiyanı Avropaya yaxınlaşdırmaq üçün reformalara başladı. Başqa sözlə, əmisi Sultan Səlimin kursunu davam etdirdi. Hətta geyim-kecimin də avropalaşdırılması cəhdi onun reformalarından idi. Ancaq hərbi reformalara cəsarəti çatmadı. Buna ancaq sultanlığının 15-ci ilində başlaya bildi. Onun Avropa qanun-qaydalarını imperiyaya tətbiqetmə cəhdi camaat tərəfdən nəinki dəstək almırdı, hətta üsyanla qarşılanırdı. Nəhayət, 1826-cı ildə o, nifrət etdiyi “yeniçəri”lər qurumunu ləğv etməyə nail oldu.

İndi – 1827-ci ildə imperiyanın ən ağır vəziyyəti idi. Avropada, Osmanlı torpaqlarında ruslar ağalıq etmək istəyirdilər. Yunanıstan baş qaldırmışdı, ingilis və fransızlar yunanlara azadlıq verilməsini tələb edirdilər. Bunlar azımış kimi, bir yandan da ingilislər tərəfindən qızışdırılan misirlilər talantlı sərkərdələri Məhəmməd Əlinin başçılığı altında Osmanlı imperiyasını hədələyirdi.

Fətəli şah Sultan Mahmudun təklifini qəbul etmədi. 1828-ci ilin fevral ayının 10-da Təbrizin yaxınlığında yerləşən Türkmənçayda ruslarla müqavilə imzaladı. Imperiyanın tarixində ən rüsvayçı təslimçilik aktı “Türkmənçay” müqaviləsi adı altında tarixə düşdü. Azərbaycanlı şah, özünün əmin-amanlığı və hakimiyyətini saxlamaq naminə, dünyanın ən qədim millətlərindən biri sayılan, kökündə 5000 illik  midiyalıların və  Çinin şimalı və Altay səhralarından gələn 8 min illik tarixə malik türklərin durduğu Azərbaycan millətini qurban verdi. Beləliklə, Azərbaycanın faciələrinin dərinləşməsinə start verildi. Azərbaycan xalqının erroziyası başlandı. Fətəli şah heç bir etiraz və müqavimətə rast gəlmədən, milləti satmağın mümkünlüyü presedentinin təməlini qoydu.

Bundan sonra – həmin müqavilədən keçən 150 ildən çox müddətdə, bədbəxt Azərbaycan xalqını hakimiyyətə gəlmək, hakimiyyətdə möhkəmlənmək naminə satanların sayı kifayət qədər olacaqdı. Azərbaycan xalqı isə həmin 1828-ci ildə olduğu kimi, hər şeyi “taleyin hökmüdür” kimi qəbul edəcəkdi…

Ardı Var

QARABAĞ: Müqavimətsizlikdən Doğan Faciə (2011) Kitabından

Rasul Guliyev - Rəsul Quliyev haqqında

Rasul Guliyev is the former Speaker of the Parliament of Azerbaijan (1993-1996) and is currently leader of the Open Society Party, one of Azerbaijan’s opposition parties. He is a passionate proponent of democracy. He actively participates in efforts to secure democracy and human rights in Azerbaijan, an oil-rich nation by the Caspian Sea and a former Soviet Republic. He writes and speaks out forcefully against the dangers of resurgent dictatorships in the former Soviet Republics. Mr. Guliyev resigned from his post as Speaker in 1996 to protest the human rights violations, censorship policies, widespread bribery and corruption, and anti-democratic policies of the Heidar Aliyev regime. Since that time he and his relatives and colleagues have been continually harassed by the government, now headed by Heidar Aliyev’s son, Ilham. Mr. Guliyev and his family live in political exile in the United States. During the past several years Mr. Guliyev has devoted his efforts to writing political and historical books that reveal the realities of life in Azerbaijan today. His books have enjoyed widespread interest in the Azeri diaspora forced to leave their homeland because of political persecution. Millions now live across Europe, in Russia, and the U.S. Recently, when excerpts from his latest book were published in an opposition newspaper in Azerbaijan and the book began selling within Azerbaijan, the government intervened to halt its distribution. Mr. Guliyev has presented briefings to US policy makers in numerous forums, including those sponsored by the National Democratic Institute (NDI), the International Republican Institute (IRI), the Congressional Human Rights Caucus, the Carnegie Endowment for International Peace, and the Kennan Institute of the Woodrow Wilson International Center. He has testified before the US Congress’ Helsinki Commission (Commission on Security and Cooperation in Europe) on the issue of Elections, Democratization, and Human Rights in Azerbaijan. Government Service and Political Involvement Following a career in the oil industry (in 1992 Mr. Guliyev was named Vice President of SOCAR, the State Oil Company of Azerbaijan Republic), and with the advent of Azerbaijan’s independence from the Soviet Union, Mr. Guliyev became involved in the political process in Azerbaijan. He served as Speaker of the Parliament during the early years of independence but became increasingly disenchanted after former KGB General Heidar Aliyev seized power. Since the late 1990’s he has been a leading opposition figure and party leader. In 2005 he was his party’s candidate for the parliamentary elections, but was prevented from returning from exile to Azerbaijan to participate in the election process. In dramatic events, the government closed and sealed off the airport to prevent his plane from landing and arrested many of his supporters. Despite this, he garnered the majority of votes in his precinct – yet the authorities would not validate his victory in this election that international observers decried as marred with irregularities and falsifications. Two years later Mr. Guliyev co-founded the Open Society Party and was elected party leader. Since the 2008 presidential elections, the entrenchment of Ilham Aliyev’s power, and the growing reliance on Azerbaijan by the US, repression in Azerbaijan has increased. Journalists and American-educated Azeri bloggers have been arrested for talking and writing against Ilham Aliyev and his family. The office and home of a leading human rights activist was recently bulldozed by the government. This climate creates dilemmas for the U.S. government which looks to Azerbaijan for energy resources for the West and for cooperation with regional security needs. The next Azerbaijan presidential election will be held in 2013. Ilham Aliyev will be the leading candidate. The opposition in Azerbaijan has been crushed. And under Aliyev’s leadership and direction, the country’s Constitution has been amended to remove term limits and set the stage for Aliyev’s being “president for life.” It is in this context that Rasul Guliyev is renewing his efforts to remind and inform U.S. policy makers of the on-going repression and corruption that plagues Azerbaijan, and encouraging U.S. policy makers to speak out about these realities. Personal Rasul Guliyev is married to Elmira Guliyeva, formerly an oil engineer. He is the father of three and has six grandchildren.

3 Cavab to ““Azərbaycan xalqı isə həmin 1828-ci ildə olduğu kimi, hər şeyi “taleyin hökmüdür” kimi qəbul edəcəkdi…””

  1. Tarixe nezer salanda, Azerbaycanin kecmishi ve realligi urek acan deyil. Yene de hemiseki kimi, hakimiyyeti saxlamaq namine, xalqi gudaza verirler. Cox insan tarixe dusub ve dusur de. Amma kim nece?

  2. Salam Rasul bəy Tarixdən bir az məlumatı olan hər bir Azərbaycan vətəndaşı çox yaxşı görə bilər ki bir xalq olaraq 100 illərdir etdiyimiz səhfləri təkrarlayırıq…bu günkü gündə də Azərbaycan müxalifəti xanlıqlar dövründə xanların buraxdıqları səhfləri təkrarlayırlar…. Xanlar necə ki vətən naminə birləşib xalqla həmirək olub düşmənlə mübarizə aparmaq əvəzinə … hakimiyyətə gəlmək üçün bir qismi Rusiyadan digər qismi Osmanlıdan bəzilər isə İrandan yardım isdəyirdi daha anlaya bilmirdilər ki bunlar yardim etsələr belə Azərbaycan üçün yox öz maraqları üçün yardım edəcəklər…..Bu gün Azərbaycan müxalifəti eyni senarini təkrarlayir …Rəsul müəllim sizcə isdər keçmişdə isdərsədə indi torpaqlarımızın qonuşu dövlətlər tərəfindən tutulmasına bir xalq kimi seyirci qalmamızın səbəbi nədir..???

Geri izləmələr/Geri bildirişlər

  1. “Ermənilər üçün Türklərlə qonşu olmaq daha rahat idi, nəinki içki düşkünü olan Ruslarla” | RƏSUL QULİYEV - RASUL GULIYEV - Aprel 25, 2013

    […] Əvvəli […]

Cavab qoy

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: